Vrije Kunsten

Juweelontwerp & Edelsmeedkunst

 

Juweelontwerp & Edelsmeedkunst is een keuzetraject van de afstudeerrichting Vrije Kunsten van de academische opleiding Beeldende kunsten. Het atelier Juweelontwerp & Edelsmeedkunst biedt een omgeving aan waar studenten naast tijd en ruimte ook de nodige steun en uitdagingen krijgen om zich te kunnen ontwikkelen tot kritische en onderzoekende kunstenaars en ontwerpers. Van bij de start worden studenten via projectgestuurd onderwijs ondergedompeld in de wereld van de hedendaagse sieraden en objecten, gaande van de technische fundamenten tot de meest avant-garde en innoverende trends. De ambigue positie die ons vakgebied inneemt binnen het landschap van de beeldende kunsten, kunstambachten en design is een inspirerend uitgangspunt dat voortdurend in vraag gesteld wordt. In dit tijdperk van cross-overs ligt de kwaliteit in het hybride object: het sieraad als drager van een concept of idee, niet noodzakelijk gebonden aan materiaal of technieken. Door deze benadering sluit het sieraad aan bij zowel beeldende kunst als design.

Studentenprofiel
Ben je gefascineerd door kunst en design, heb je interesse in innovatieve technologieën of traditionele ambachten en wil je vernieuwend en innovatief omgaan met materialen? Spreekt het je aan om een eigen vormentaal binnen het medium van sieraden en objecten te ontwikkelen? Dan vormt Juweelontwerp & Edelsmeedkunst de juiste biotoop om jezelf artistiek te ontplooien.

Beroepsmogelijkheden
Afhankelijk van hun interesses en ambities komen onze alumni op verschillende plaatsen in het werkveld terecht. In de eerste plaats kunnen zij kiezen voor een carrière als zelfstandig ontwerper of kunstenaar, waar zij hun creaties presenteren via tentoonstellingen of waarbij rechtstreeks met opdrachten van klanten gewerkt wordt. Daarnaast behoort een goudsmidscarrière als medewerker in een groter atelier ook zeker tot de mogelijkheden. Met een diploma van Master in de Beeldende Kunsten op zak is het ook mogelijk om tewerkgesteld te worden in het brede veld van de culturele sector. Bovendien kan dit diploma aangevuld worden met een specifieke lerarenopleiding (SLO) met als doel een carrière in het (kunst)onderwijs of kan het zelfs een stap zijn naar een academische carrière, zoals het Doctoraat in de Kunsten.

 

PROGRAMMA

Bachelor
Tijdens de bacheloropleiding komen studenten in contact met diverse ontwerpstrategieën, teneinde een zo breed en volledig mogelijke vorming te krijgen. Meer specifiek wordt in de eerste Bachelor een technische basis gelegd waarbij de belangrijkste materialen en technieken aangeleerd en onderzocht worden aan de hand van korte, individuele opdrachten. Dit gebeurt via intens opdrachtgestuurd onderwijs. De student visualiseert zijn ontwerp aan de hand van schetsen of maquettes, en via een onderwijsleergesprek leert de student zijn ontwerp bijschaven. De technische benadering wordt in deze prille fase van de opleiding reeds gekoppeld aan een doorgedreven vormonderzoek. De belangrijkste doelstelling van dit eerste jaar blijft echter de beheersing en het onderzoek van de basistechnieken en materialen. Deze dienen in de volgende jaren immers als ondersteuning bij het ontwikkelen van een eigen artistiek project.

In de tweede Bachelor wordt de student gestimuleerd om de grenzen van het vakgebied af te tasten en te verleggen. Dit onderzoek heeft betrekking op het lichaam als drager van het sieraad en op zijn omgeving in het algemeen. Inhoudelijk concentreert het onderzoek zich enerzijds op de draagbaarheid van sieraden en de functionaliteit van objecten, anderzijds op thema’s zoals ‘unica versus multipels’ en ‘ambacht versus productie’. Qua techniek verkennen de studenten vooral een aantal ‘nieuwe’ digitale technieken zoals het 3D-printen en het lasersnijden.

In de derde Bachelor ligt het zwaartepunt in het eerste semester op het verder ontwikkelen van de verworven praktijkgerichte en artistieke onderzoekscompetenties en gaat de aandacht vooral uit naar de conceptuele kwaliteiten van het sieraad of het object. De student krijgt in het tweede semester voldoende ruimte voor de ontwikkeling van een totaalconcept, wat op het einde uitmondt in een persoonlijk en individueel Bachelorproject, dat samen met de bijhorende paper de Bachelorproef vormt. 

Master
In het internationale masterprogramma Object & Jewellery ligt de focus op de wisselwerking tussen ontwerpen, materialiseren en reflecteren. De student verwerkt zijn persoonlijkheid, zijn inzichten en zijn onderzoek uit de vorige jaren in de masterproef. Deze masterproef bestaat uit twee delen: enerzijds een artistiek luik met als resultaat een reeks van sieraden en/of objecten die uitmonden in een tentoonstelling, anderzijds een theoretisch, reflectief luik omtrent het ontwerpproces. Parallel met de masterproef kiest de student ook een masterstudio, waarin via praktische en theoretische werkvormen het individuele masterproject ondersteund wordt. Tijdens het masterjaar lopen de studenten ook stage en volgen ze verschillende colleges in functie van hun masterproject.

 

ONDERZOEK

Onderwijs en onderzoek zijn tegenwoordig in het hoger onderwijs niet meer van elkaar los te koppelen. De functie van een artistieke academische opleiding is dus naast het verschaffen van onderwijs ook het doen aan onderzoek in de kunsten. Ook binnen het atelier Juweelontwerp & Edelsmeedkunst zijn docenten nauw betrokken met artistiek onderzoek in diverse vormen en deze expertise wordt rechtstreeks geïmplementeerd in zowel de Bachelor- als in de Masteropleiding.

De lopende onderzoeksprojecten zijn:
De potentiële expressieve rollen van presentatie in het artistieke proces, doctoraatsonderzoek in de kunsten door Anneleen Swillen i.s.m. UHasselt en PXL-MAD (2015-2019).

De afgewerkte onderzoeksprojecten zijn:
HUNACTURING – Via contemporary jewellery & objects questioning the nature of reproduction through a fusion of natural materials and mechanical treatment, within an industrial context, doctoraatsonderzoek in de kunsten door Lore Langendries i.s.m. UHasselt en KULeuven (2015).
Redefining design and the development of a design model for the target group of designers of jewellery & objects, doctoraatsonderzoek in de kunsten door Karen Wuytens i.s.m. UHasselt (2014).
Via the Body: Prescence and Future of the Human Condition. Crossways between contemporary Jewellery Art and Sculpture, doctoraatsonderzoek in de kunsten door Hannah Joris i.s.m. UHasselt en KULeuven (2013).
The Metamorphic Ornament: Re-Thinking Granulation, doctoraatsonderzoek in de kunsten door David Huycke i.s.m. UHasselt en KULeuven (2010).

 

KENNISMAKING MET HET WERKVELD

Jaarlijks organiseert het atelier Juweelontwerp & Edelsmeedkunst een reeks lezingen en workshops, zodat studenten in contact komen met een gevarieerd aanbod aan gastsprekers. De voorbije academiejaren waren onder andere Ruudt Peters, Herman Hermsen, Simone Ten Hompel, Frank Tjepkema, Manon van Kouswijk, Marjan Unger, Anders Ljungberg, Michael Rowe en Gijs Bakker te gast. Meer recent waren Aldo Bakker, Märta Mattson, Peter Vermandere, Hubert Verstraeten (Tamawa), Ela Bauer, Marc Monzo, Alexander Blank, Noon Passama, Lin Chueng en Denise J. Reytan te gast.

Naast lezingen en workshops worden jaarlijks ook enkele korte uitstappen en een langdurige studiereis georganiseerd. De voorbije jaren trokken docenten en studenten naar München, Parijs, Amsterdam en Londen.

Studenten maken in de loop van hun studie uitgebreid kennis met alle facetten van tentoonstellen. Voor de meeste studenten is dat voor de eerste keer via het jaarlijks project MAD-Multiple dat in de tweede Bachelor geïntroduceerd wordt en waarmee vooral het seriematig denken en het ondernemerschap gestimuleerd worden. De resultaten van dit project worden zowel binnen de hogeschool als op externe locaties voorgesteld en te koop aangeboden. Jaarlijks presenteren de masterstudenten Juweelontwerp & Edelsmeedkunst ook hun in progress afstudeerproject op de Munich Jewellery Week. Hierbij zoeken ze telkens naar nieuwe en eigenzinnige manieren van tentoonstellen. De voorbije jaren deden ze dit onder de titel MAD About Schmuck, MAD-Exhibitionists en MAD-PiXeLs. Op deze manier zijn de afstuderende masters meer dan klaar om een individuele presentatie op te zetten en te schitteren op de jaarlijkse EXIT-tentoonsteling.

 

INTERNATIONALISERING

Het atelier Juweelontwerp & Edelsmeedkunst onderhoudt actieve samenwerkingsverbanden met verschillende internationale partners met het oog op studentenuitwisseling in het derde Bachelorjaar, docentenmobiliteit en internationale samenwerkingsprojecten. Deze partners zijn:

• Academie Beeldende Kunsten, Maastricht,
• Escola Superior de Artes e Design (ESAD), Porto,
• Hochschule Wismar, University of Technology, Business and Design, Wismar,
• Konstfack, University College of Arts, Crafts and Design, Stockholm,
• School of Design & Crafts (HDK) at Gothenburg University, Göteborg,
• Metropolitan University, Londen,
• The Saimaa University of Applied Sciences, Lappeenranta,
• University of Applied Sciences, Düsseldorf.

 

DOCENTEN

BUTS Wim (technisch assistent)
DE RUYSSER Tine (docent)
GEUSENS Jos (docent)
HACKENBERG Gésine (docent)
HOPPE Claudia (docent)
HUYCKE David (professor)
PAUWELS Audi (docent)
WUYTENS Karen (docent en onderzoeker)